زردی در نوزادان چیست؟
زردی در نوزادان یکی از شایعترین مشکلات نوزاد بعد از تولد است که علت آن سطح بالای یک رنگدانه در خون به نام بیلیروبین می باشد . یکی از فاکتور های خونی انسان بیلی روبین می باشد که محصول جانبی شکستن گلوبول های قرمز پیر می باشد . در بدن انسان کبد به طور طبیعی، بیلیروبین را از خون خارج میکند و بعد از طریق مدفوع آن را دفع میکند.
در زمان بارداری،هنگامی که نوزاد در رحم مادر است این وظیفه بعهده کبد مادراست که بیلیروبین بدن جنین را دفع میکند اما پس از تولد،از آنجا که مدتی طول میکشد تا کبد نوزاد کار خودش را شروع کند. بیلی روبین در خون نوزاد تجمع پیدا کرده و پوست نوزاد،رنگ زرد بخود می گیرد و این نوع زردی ، زردی فیزیولوژیک نامیده میشود.
معمولاً این نوع زردی در روز دوم یا سوم روی پوست نوزاد ظاهر می شود و طی دو هفته خودبخود از بین میرود. در نوزادان زردی در روز پنجم تا هفتم زندگی به اوج خود میرسد و ممکن است رفع شدن آن تا دو ماه طول بکشد. رنگ زرد معمولاً ابتدا در صورت نوزاد ظاهر میشود و سپس به سمت پایین حرکت میکند تا به گردن و قفسۀسینه و پایینتر برسد. در موارد نادر نیز زردی میتواند تا انگشتان پای کودک پیش برود.
یکی از مواردی که احتمال ابتلا به زردی در نوزاد را زیاد می کند نخوردن شیر کافی اعم ازشیر مادر و یا شیر خشک است زیرا سبب کم آبی و نرسیدن مایع کافی به نوزاد می شود و این عامل سبب بالا رفتن غلظت بیلی روبین در خون نوزاد می گردد. بنابراین با نحوه درست شیر دهی و مقدار کافی شیر دادن به نوزاد میتوان زردی را کاهش داد.
گاهی اوقات در مواردی که نوزاد شیر مادر می خورد و مطمئن هستید که نوزادتان شیر کافی دریافت می کند باز هم علائم زردی وجود دارد. در این مورد می توانید با تائید پزشک با اضافه کردن وعده های شیر دادن توسط شیر خشک به عنوان مکمل احتمال بروز زردی را کاهش دهید.
ممکن است نوزاد در چند هفته اول زندگی دچار عارضه ای به نام زردی ناشی از شیر مادر شود که بدلیل اختلال در پردازش بیلی روبین در کبد مادر است و میتواند هفته ها و یا ماه ها ادامه یابد. این زردی معمولاً بی خطر است و در صورت بالا رفتن زیاد بیلی روبین در سطح خون نوزاد ممکن است پزشک شیر دهی را برای یک یا دو روز متوقف کرده و با پایین آمئن سطح آن دوباره شیر دهی شروع گردد.
جهت درمان زردی گاهی اوقات قرار دادن نوزاد در زیر نور با چشمان بسته توسط پزشک تجویز می شود در این حالت اشعه فرابنفش نور می تواند بیلی روبین را تغییر داده و نوزاد آن را راحت تر از طریق ادرار دفع کند.
روش دیگر استفاده از یک پتو با فیبر نوری است که بیلی بلنکت یا بیلی پد نامیده می شود و باید با نسخه پزشک استفاده گردد و حتماً در نظر داشته باشید اگرچه نور درمانی یا فتوتراپی معمولاً اثر بخش می باشد اما در مواردی که نوزاد دچار زردی شدید باشد ممکن است نیاز به بستری شدن در بخش مراقبت های ویژه باشد تا اقدامات درمانی جدی تری برایش انجام گیرد بنابراین خودسرانه اقدام به درمان نکنید.
کار موثر دیگری که ممکن است پزشک پیشنهاد کند زیاد کردن دفعات شیر دهی می باشد تا نوزاد دفع مدفوع زیاد تری داشته باشد.
در انتها خاطر نشان میشود که در صورت مشاهده مواردی مانند رنگ زرد پوست نوزاد ، سفیدی چشم و زرد شدن رنگ شکم و دست و پا، شیر نخوردن و زرد شدن پوست نوزاد ، و ادامه زردی بیش از سه هفته حتی در موارد خفیف حتماً به پزشک مراجعه کنید.
سرکار خانم دکتر پانته آ تاجیک پیرامون زردی نوزادان و راه حل های آن در ویدئو زیر توضیحاتی را عنوان کردند.